Резултатите од најновото клиничко испитување покажуваат дека комбинацијата на имунотерапијата ivonescimab и хемотерапија значително го забавува напредувањето на EGFR-позитивниот рак на белите дробови кај пациенти кај кои претходната таргетирана терапија престанала да делува. Особено внимание привлекува ефектот кај пациентите со мозочни метастази.
За пациентите со напреднат рак на белите дробови кај кои таргетираната терапија повеќе не делува, можностите за лекување често стануваат значително поограничени.
Но новите резултати од големото меѓународно клиничко испитување отвораат нова можност.
Комбинацијата на експерименталната имунотерапија ivonescimab со хемотерапија го намалила ризикот од прогресија на болеста или смртноста за 48 проценти, во споредба со хемотерапијата.
Резултатите доаѓаат од глобалната студија HARMONi, рандомизирано клиничко испитување од фаза 3, од септември 2026 година.
438 пациенти, 114 центри и седум земји
Во студијата биле вклучени 438 пациенти со напреднат или метастатски недробноклеточен рак на белите дробови (NSCLC) со EGFR мутација.
Пациентите имале нешто заедничко што претставува еден од најголемите проблеми во современото лекување на овој тип рак: нивната болест напредувала и покрај претходниот третман со таканаречен третогенерациски EGFR инхибитор.
Учесниците биле случајно поделени во две групи.
Едната група добивала ivonescimab во комбинација со хемотерапија, додека другата добивала плацебо со хемотерапија.
Испитувањето било спроведено во 114 онколошки центри и болници во седум земји во Азија, Европа и Северна Америка.
И токму затоа резултатите имаат поголема тежина од оние што доаѓаат од малите студии во само еден центар.
Болеста напредувала многу побавно
Најважниот резултат се однесува на периодот во кој пациентите живееле без болеста да напредува.
Кај пациентите кои примале ivonescimab со хемотерапија, медијаната на преживување без прогресија била 6,8 месеци.
Кај пациентите кои добивале само хемотерапија, таа била 4,4 месеци.
Тоа е разлика од 2,4 месеци, но статистички многу поважен е податокот дека ризикот од прогресија на болеста или смртност бил намален за 48 проценти.
Статистичката анализа покажала hazard ratio од 0,52, со p-вредност помала од 0,0001 – резултат кој статистички се смета за високо значаен.
И туморите почесто се намалувале
Новата комбинација не само што го забавила напредувањето на болеста, туку кај поголем број пациенти довела и до намалување на туморот.
Туморот се намалил кај околу 45 проценти од пациентите кои примале ivonescimab со хемотерапија, во споредба со 34 проценти кај оние кои примале само хемотерапија.
Кај пациентите кои одговориле на терапијата, одговорот траел медијално 7,6 месеци, наспроти 4,2 месеци во контролната група.
Тоа значи дека кај дел од пациентите терапијата не само што го забавила ракот, туку и го намалила туморскиот товар и го одржувала тој ефект подолго.
Особено важен резултат кај мозочните метастази
Еден од најинтересните делови од студијата се однесува на мозочните метастази.
Кај ракот на белите дробови, ширењето на болеста во мозокот претставува сериозна компликација и значително го отежнува лекувањето.
Истражувачите забележале дека придобивката од комбинацијата со ivonescimab била присутна и кај пациентите кои имале мозочни метастази.
Кај нив, времето до влошување на болеста во мозокот било медијално 13,7 месеци, во споредба со 10,3 месеци кај пациентите кои примале само хемотерапија.
Тоа е важен сигнал, бидејќи контролата на болеста во мозокот е еден од најголемите предизвици кај напреднатиот EGFR-позитивен рак на белите дробови.
Како делува ivonescimab?
Ivonescimab припаѓа на поновата класа лекови познати како биспецифични антитела.
За разлика од класично антитело кое е насочено кон една молекуларна мета, ivonescimab истовремено таргетира PD-1 и VEGF.
Оваа комбинација е интересна затоа што напаѓа два механизми кои се важни за однесувањето на туморот.
PD-1 е дел од механизмот со кој туморот може да го „избегнува“ имунолошкиот систем, додека VEGF е важен за создавањето крвни садови кои му обезбедуваат на туморот хранливи материи и кислород.
Идејата е со истата терапија да влијае и врз имунолошкото препознавање на туморот и врз неговата способност да создава услови за раст.
Кај EGFR-позитивниот рак на белите дробови ова е особено интересно, бидејќи туморите со вакви мутации често не реагираат добро на класичните имунотерапии насочени кон PD-1 или PD-L1.
Но постои важна граница: не е докажано дека пациентите живеат значително подолго
Иако резултатите се охрабрувачки, научниците се внимателни околу едно важно прашање.
Податоците покажале медијално вкупно преживување од 16,8 месеци кај пациентите кои примале ivonescimab со хемотерапија, во споредба со 14 месеци кај оние кои примале хемотерапија.
Но статистичката анализа на вкупното преживување не достигнала праг на статистичка значајност. Hazard ratio бил 0,79, со 95-процентен интервал на доверба од 0,62 до 1,01.
Затоа не може да се каже дека студијата дефинитивно докажала дека ivonescimab го продолжува животот.
Она што е цврсто покажано е дека комбинацијата значително го продолжила периодот без прогресија на болеста.
Што е со несаканите ефекти?
Како и кај секоја терапија за напреднат рак, новиот третман не е без ризици.
Најчестите сериозни несакани ефекти биле поврзани со намалување на бројот на неутрофили и бели крвни клетки, намалување на бројот на тромбоцити и анемија.
Несакани ефекти од степен 3 или поголем биле забележани кај 50 проценти од пациентите во групата со ivonescimab и хемотерапија, во споредба со 42 проценти во контролната група.
Сериозни несакани настани поврзани со третманот биле регистрирани кај 28 проценти од пациентите во експерименталната група и 15 проценти во контролната група.
Истражувачите, сепак, не идентификувале нов безбедносен сигнал што би го променил профилот на терапијата, иако е потребно понатамошно следење.
Зошто ова е важно?
Резултатите се важни затоа што се однесуваат на група пациенти кај кои ракот веќе развил отпорност кон таргетирана терапија, што всушност е еден од клучните проблеми во онкологијата.
EGFR-насочените терапии можат значително да ја контролираат болеста, но со текот на времето туморот најчесто развива механизми со кои станува отпорен.
Тогаш лекарите мораат да бараат нов начин да го нападнат ракот.
HARMONi покажува дека комбинирањето на различни механизми – имунотерапија насочена кон PD-1 и VEGF заедно со хемотерапија – може повторно да ја стави болеста под контрола кај значаен дел од пациентите.
Следниот чекор е уште поважен
Ова не значи дека ivonescimab веднаш ќе стане нов стандард за сите пациенти со рак на белите дробови, но резултатите од фаза 3 се значаен чекор кон таа можност.
Истражувањето продолжува, а дополнителното следење ќе биде особено важно за да се утврди дали разликата во вкупното преживување со текот на времето ќе стане статистички значајна и дали користа ќе се одржи на подолг рок.
Во меѓувреме, резултатите од HARMONi испраќаат важна порака: дури и кога ракот на белите дробови стане отпорен на една целна терапија, борбата не мора да биде завршена.
Новите лекови кои истовремено ги таргетираат различните механизми на туморот можеби ќе овозможат болеста да се контролира подолго – а токму тоа е еден од најважните чекори кон подолг и поквалитетен живот за пациентите.